CẨM NANG INFOGRAPHIC: QUY ĐỊNH VỀ NGƯỜI MUA HÀNG & ĐIỂM MỚI NĐ 254 - TT 91
Chi tiết các quy định pháp lý mới nhất về khai báo thông tin người mua trên hóa đơn điện tử, quy trình xử lý sai sót, cùng chính sách khen thưởng dành cho người tiêu dùng.
Quy Định Khai Báo Thông Tin Người Mua Trên Hóa Đơn Điện Tử
Căn cứ theo Điểm b Khoản 4 Phụ lục ban hành kèm Nghị định 254/2026/NĐ-CP
Người mua KHÔNG cung cấp thông tin
Đối tượng: Khách hàng cá nhân, người tiêu dùng mua hàng không lấy mã số thuế / số định danh.
Ghi rõ: "Bán cho người tiêu dùng"
Bỏ qua việc để trống hoặc ghi chung chung như trước đây. Giúp cơ quan thuế phân loại chính xác giao dịch bán lẻ.
Người mua CÓ cung cấp thông tin
Đối tượng: Doanh nghiệp, Tổ chức, Hộ kinh doanh hoặc Cá nhân lấy hóa đơn khấu trừ/chi phí.
- Họ và tên / Tên tổ chức người mua
- Địa chỉ giao dịch / Địa chỉ ĐKKD
- Mã số thuế (MST) / Số Định Danh Cá Nhân (CCCD) / Mã đơn vị quan hệ ngân sách
Bảng Tra Cứu Yêu Cầu Chỉ Tiêu Thông Tin Người Mua
| Loại Người Mua | Tên Người Mua | Địa Chỉ | Mã Số Định Danh / MST | Ghi Chú Đặc Bằng |
|---|---|---|---|---|
| Doanh nghiệp / Tổ chức kinh tế | Tên theo Giấy phép ĐKKD | Địa chỉ trụ sở chính/chi nhánh | Mã số thuế 10 hoặc 13 số | Bắt buộc để tính chi phí hợp lý |
| Đơn vị hành chính sự nghiệp | Tên cơ quan/đơn vị | Địa chỉ trụ sở | Mã số đơn vị QHNS / MST | Điểm mới tại NĐ 254 bổ sung chỉ tiêu QHNS |
| Cá nhân kinh doanh / Hộ KD | Tên Hộ KD hoặc Họ tên cá nhân | Địa chỉ đăng ký kinh doanh | MST cá nhân / Mã Số Thuế HKD | Phục vụ kê khai thuế TNCN/GTGT |
| Cá nhân tiêu dùng (không lấy MST) | "Bán cho người tiêu dùng" | Không bắt buộc | Không bắt buộc | Quy định mới đồng bộ từ 01/07/2026 |
Tổng Quan Điểm Mới Nghị Định 254/2026/NĐ-CP
Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế 2025 về Hóa đơn & Chứng từ điện tử
HĐĐT từ Máy Tính Tiền
Mở rộng đối tượng áp dụng bắt buộc HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu thuế với các ngành hàng bán lẻ, ăn uống, trung tâm thương mại, vui chơi giải trí để bảo vệ quyền lợi người mua.
Hóa Đơn Tích Hợp
Quy định chuẩn dữ liệu đối với **Hóa đơn điện tử tích hợp** (kết hợp HĐĐT và Biên lai điện tử/vấn tin) giúp đơn giản hóa giao dịch giữa bên bán, bên mua và cơ quan thuế.
Xác Thực Định Danh
Yêu cầu dữ liệu người mua & người bán phải sẵn sàng kết nối xác thực với CSDL Quốc gia về Dân cư (VNeID/Mã định danh cá nhân) nhằm ngăn chặn việc mua bán hóa đơn khống.
Mô Hình Xuất Hóa Đơn Bán Lẻ Cho Người Tiêu Dùng Theo NĐ 254
Không -> Ghi "Bán cho người tiêu dùng"
Điểm Mới Nổi Bật Của Thông Tư 91/2026/TT-BTC
Hướng dẫn chi tiết thi hành NĐ 254 về định dạng hóa đơn, sinh trắc học và xử lý sai sót
1. Xác Thực Sinh Trắc Học Khi Đăng Ký HĐĐT
Thêm quy trình đăng ký sử dụng HĐĐT có xác thực sinh trắc học (khuôn mặt/vân tay kết nối dữ liệu CCCD gắn chip). Giúp loại bỏ tình trạng mạo danh thành lập doanh nghiệp ma để bán hóa đơn giả cho người mua.
2. Tiêu Chí Xác Định Rủi Ro Thuế Cao
Thông tư 91 siết chặt 11 trường hợp bị ngừng hoặc tạm ngừng sử dụng HĐĐT. Đẩy mạnh cảnh báo rủi ro cho người mua khi giao dịch với các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế.
3. 03 Phương Thức Xử Lý HĐĐT Sai Sót
Quy định chuẩn hóa 3 cách xử lý: (1) Thông báo sai sót (Mẫu 04/SS-HĐĐT); (2) Lập hóa đơn điều chỉnh; (3) Lập hóa đơn thay thế. Đối với sai tên/địa chỉ người mua nhưng không sai MST: chỉ cần thông báo sai sót, không lập lại HĐĐT.
4. Hệ Thống 05 Phụ Lục & Biểu Mẫu Mới
Thay thế toàn bộ hệ thống mẫu biểu theo Thông tư 32/2025/TT-BTC trước đây. Ban hành chuẩn định dạng XML mới tích hợp thông tin định danh cá nhân và hoàn thuế GTGT.
Quyền Lợi & Khuyến Khích Người Mua (Cơ Chế Khen Thưởng)
Chính sách đặc thù mới lần đầu tiên hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 91/2026/TT-BTC
Thưởng Cho Người Tố Giác Sai Phạm Hóa Đơn
- Phản ánh trung thực, kịp thời hành vi người bán **không lập / không giao hóa đơn**.
- Cung cấp đầy đủ chứng cứ (biên nhận, hóa đơn bán lẻ, sao kê chuyển khoản).
- Cơ quan thuế xử phạt VPHC dựa trên thông tin tố giác.
Cơ quan thuế chi trả thưởng trực tiếp từ nguồn kinh phí khen thưởng của ngành thuế theo quyết định ban hành.
Chương Trình "Hóa Đơn May Mắn"
Người mua cá nhân khi mua hàng nên yêu cầu xuất hóa đơn và cung cấp Mã định danh/CCCD/MST để được tham gia tự động quay số chương trình "Hóa đơn may mắn" định kỳ.
Hóa đơn điện tử là căn cứ pháp lý duy nhất để giải quyết tranh chấp, bảo hành hàng hóa và khiếu nại chất lượng sản phẩm.
Bảng So Sánh Quy Định Trước Và Sau Ngày 01/07/2026
So sánh giữa quy định cũ (NĐ 123/2020) và quy định mới (NĐ 254/2026 & TT 91/2026)
| Nội dung | Quy định Cũ (Trước 01/07/2026) | Quy định Mới (NĐ 254 & TT 91) |
|---|---|---|
| Người mua không lấy MST/Không cung cấp tên | Thường bỏ trống tên/địa chỉ hoặc ghi "Khách hàng không lấy hóa đơn". | Bắt buộc ghi cụ thể: "Bán cho người tiêu dùng". |
| Đơn vị sự nghiệp có QHNS | Chỉ dùng Mã số thuế 10 số thông thường. | Bổ sung chỉ tiêu **"Mã số đơn vị có quan hệ với ngân sách"** trên mẫu HĐĐT. |
| Đăng ký sử dụng HĐĐT | Khai báo qua mạng bằng Chữ ký số thông thường. | Bổ sung xác thực **Sinh trắc học** người đại diện/chủ hộ kinh doanh. |
| Tố giác vi phạm hóa đơn | Chưa có hướng dẫn mức chi khen thưởng cụ thể cho người tiêu dùng tố giác. | Quy định rõ **mức thưởng, nguồn kinh phí và trình tự khen thưởng** người tiêu dùng. |
| Mẫu biểu & Định dạng Dữ liệu | Theo Thông tư 78/2021/TT-BTC & Thông tư 32/2025/TT-BTC. | Áp dụng hệ thống **05 Phụ lục mới ban hành kèm Thông tư 91/2026/TT-BTC**. |
Checklist Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp & Người Bán Hàng
Liên hệ nhà cung cấp giải pháp (MISA, VNPT, Viettel, Tax24, Bravo...) để nâng cấp mẫu hóa đơn có chỉ tiêu "Bán cho người tiêu dùng" và Mã QHNS.
Hướng dẫn nhân viên hỏi thông tin người mua khi thanh toán. Nếu khách từ chối -> Chọn ngay tùy chọn "Bán cho người tiêu dùng".
Cập nhật thông tin đại diện pháp luật và hoàn tất xác thực sinh trắc học trên hệ thống của Cơ quan Thuế theo Thông tư 91.
Nguồn: Internet, thông tin chỉ mang tính chất tham khảo