Điểm Mới Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân 2026 áp dụng từ ngày 01/07/2026
I. TỔNG QUAN BỐI CẢNH
Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (sau đây gọi tắt là Luật Thuế TNCN 2025). Đạo luật này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, thay thế hoàn toàn cho Luật Thuế TNCN 2007 (và các luật sửa đổi, bổ sung liên quan).
Mục tiêu cốt lõi của luật mới là điều tiết thu nhập hợp lý, khoan thư sức dân, hỗ trợ người làm công ăn lương trước áp lực lạm phát và cập nhật các mô hình kinh tế, tài sản mới phát sinh trong kỷ nguyên số.
II. 5 THAY ĐỔI LỚN NHẤT NGƯỜI NỘP THUẾ CẦN LƯU Ý
1. Tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh (Điều 10)
Mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng hơn 40% so với quy định cũ nhằm bù đắp sự trượt giá và nâng cao đời sống người lao động:
- Đối với bản thân người nộp thuế: Tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
- Đối với mỗi người phụ thuộc: Tăng từ 4,4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng (tương đương 74,4 triệu đồng/năm).
Ý nghĩa: Với mức tăng này, một cá nhân có thu nhập dưới 15,5 triệu đồng/tháng (nếu không có người phụ thuộc) hoặc dưới 21,7 triệu đồng/tháng (nếu có 1 người phụ thuộc) sẽ hoàn toàn không phải nộp thuế TNCN.
2. Rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống 5 bậc (Điều 9)
Nhằm đơn giản hóa cách tính thuế và giảm bớt áp lực thuế cho nhóm thu nhập trung bình khá, biểu thuế lũy tiến đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được cải cách toàn diện:
| Bậc thuế | Thu nhập tính thuế/năm (Triệu đồng) | Thu nhập tính thuế/tháng (Triệu đồng) | Thuế suất mới | So sánh với biểu thuế cũ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Đến 120 | Đến 10 | 5% | Giữ nguyên |
| 2 | Trên 120 đến 360 | Trên 10 đến 30 | 10% | Thu hẹp bậc cũ (trước đây là 15% cho phần trên 18 đến 32 triệu) |
| 3 | Trên 360 đến 720 | Trên 30 đến 60 | 20% | Giảm thuế suất (trước đây là 25% cho phần trên 52 đến 80 triệu) |
| 4 | Trên 720 đến 1.200 | Trên 60 đến 100 | 30% | Nới rộng khoảng cách chịu thuế |
| 5 | Trên 1.200 | Trên 100 | 35% | Chỉ áp dụng cho thu nhập cực cao (trước đây là trên 80 triệu) |
3. Nâng ngưỡng chịu thuế nhóm thu nhập phát sinh theo từng lần (Điều 12)
Đối với các khoản thu nhập không mang tính chất thường xuyên (vãng lai), ngưỡng chịu thuế được điều chỉnh tăng gấp đôi từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng cho mỗi lần phát sinh:
- Phạm vi áp dụng: Thu nhập từ trúng thưởng, tiền bản quyền, nhượng quyền thương mại, nhận thừa kế và nhận quà tặng.
- Cách tính: Chỉ phần thu nhập vượt quá 20 triệu đồng trong mỗi lần phát sinh mới phải chịu thuế TNCN.
4. Bổ sung các loại thu nhập chịu thuế mới trong nền kinh tế số (Điều 3)
Để chống thất thu thuế và bao quát các nguồn thu mới phát sinh, Luật quy định cụ thể các khoản thu nhập chịu thuế TNCN mới:
- Thu nhập từ chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam “.vn”.
- Thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon.
- Thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.
- Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (tiền mã hóa, tài sản ảo,… theo lộ trình pháp lý).
- Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng.
5. Cải cách thuế đối với Hộ kinh doanh & Cá nhân kinh doanh (Điều 7)
- Nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế: Cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu từ sản xuất, kinh doanh từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sẽ không phải nộp thuế TNCN (mức cũ là 100 triệu đồng).
- Thuế cho thuê bất động sản: Đối với hoạt động cho thuê nhà, tài sản (trừ dịch vụ lưu trú), cá nhân chỉ phải nộp thuế TNCN 5% trên phần doanh thu vượt mức 500 triệu đồng/năm.
- Cơ chế trừ chi phí thực tế: Cho phép hộ, cá nhân kinh doanh lựa chọn phương pháp nộp thuế dựa trên doanh thu trừ chi phí hợp lệ (như doanh nghiệp) với mức thuế suất từ 15% đến 20%.
III. ĐƠN GIẢN HÓA THỦ TỤC HÀNH CHÍNH & QUYẾT TOÁN
- Gộp thủ tục đăng ký người phụ thuộc: Bãi bỏ thủ tục đăng ký người phụ thuộc riêng lẻ. Từ ngày 14/02/2026, thủ tục này được tích hợp trực tiếp vào đăng ký thuế lần đầu. Khi đăng ký mã số thuế cá nhân, người nộp thuế đồng thời khai báo thông tin người phụ thuộc để hệ thống tự động ghi nhận giảm trừ gia cảnh.
-
Nơi quyết toán đối với lao động nhiều nguồn thu nhập: Lao động có từ hai nguồn thu nhập trở lên sẽ thực hiện quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý nơi có nguồn thu nhập cao nhất để tối ưu hóa việc phân bổ và hoàn thuế.
IV. BÀI TOÁN MINH HỌA SO SÁNH (ÁP DỤNG BIỂU THUẾ 2025 VS 2026)
Tình huống: Ông A có thu nhập từ tiền lương là 40 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc và đóng BHXH bắt buộc đầy đủ là 10,5% (4,2 triệu đồng/tháng).
1. Tính toán theo quy định cũ (Trước 2026):
- Tổng các khoản giảm trừ: 11 (bản thân) + 4,4 (phụ thuộc) + 4,2 (bảo hiểm) = 19,6 triệu đồng.
- Thu nhập tính thuế: 40 – 19,6 = 20,4 triệu đồng.
- Thuế TNCN phải nộp (theo biểu lũy tiến 7 bậc):
- Bậc 1 (5%): 5 x 5% = 0,25 triệu đồng.
- Bậc 2 (10%): (10 – 5) x 10% = 0,5 triệu đồng.
- Bậc 3 (15%): (18 – 10) x 15% = 1,2 triệu đồng.
- Bậc 4 (20%): (20,4 – 18) x 20% = 0,48 triệu đồng.
- Tổng thuế phải nộp cũ: 0,25 + 0,5 + 1,2 + 0,48 = 2,43 triệu đồng/tháng.
2. Tính toán theo quy định mới (Áp dụng từ 01/07/2026):
- Tổng các khoản giảm trừ: 15,5 (bản thân) + 6,2 (phụ thuộc) + 4,2 (bảo hiểm) = 25,9 triệu đồng.
- Thu nhập tính thuế: 40 – 25,9 = 14,1 triệu đồng.
- Thuế TNCN phải nộp (theo biểu lũy tiến 5 bậc mới):
- Bậc 1 (5%): 10 x 5% = 0,5 triệu đồng.
- Bậc 2 (10%): (14,1 – 10) x 10% = 0,41 triệu đồng.
- Tổng thuế phải nộp mới: 0,5 + 0,41 = 0,91 triệu đồng/tháng.
Kết luận: Nhờ điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh và rút gọn biểu thuế, số thuế TNCN ông A phải nộp giảm từ 2,43 triệu đồng xuống còn 0,91 triệu đồng (giảm gần 63% số thuế phải nộp, tương đương tiết kiệm được hơn 1,5 triệu đồng/tháng).
